ზასსეევა ლიანა შალვას ასული, დაბადებული 1961 წ. გეროევის ქ. 83/16.

Геноцид, Свидетельства очевидцев - 2010/07/30 - 11:07

სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკის სასაზღვრო სამსახურის თანამშრომელი:
ჩვენი სახლი იმყოფება ქალაქისსამხრეთ გარეუბანში, თითქმის საზღვარზე. საღამოს შვიდში კორპუსის მაცხოვრებლები, ყველანი შევიკრიბეთ სარდაფში - მოხუცები, ბავშვები, ყველანი ვიყავით იქ. ზოგი ერთები იქ უკვე 4 დღე იმყოფებოდნენ. ღამე იყო საშინელი სროლა. დილას ცოტახანზე შეწყდა. ეზოში, ჭურვის მეხვედრის შედეგად იწვებოდა ფარდული. ცეცხლს შეეძლომოკიდებულიყო სახლებს, ჩვენ ყველანიშეუდგით მის ჩაქრობას. ჩვენი სახლის ერთ ერთი კედელი იყო განადგურებული.

საღამოს ცხრის შემდეგ ისევ დაიწყო სროლა, ყველანი ისევ დავიმალეთ. სადღაც 10:15 ჩვენი მეზობელი გაიხედა კარიდან, მან გვითხრა, რომ დაინახა ტანკები ქართული ნაწერებით, მათ მოყვებოდნენ ქვეითები, ალბათ სპეც რაზმი, ყველანი იყვნენ შავ ფორმაში. გვესმოდა ქართული ლაპარაკი. ყოველი 2 ტანკის შემდეგ მოდიოდნენ ქვეითები. ჩვენ ვერ ვიჯერებდით, რომ ასე თავისუფლად ქართველები შედიოდნენ ქალაქში. ტანკები ისროდნენ არა მარტო საცხოვრებელ სახლებს, როცა ტანკები დაიძრნენ ცენტრისკენ, ჩვენი მეზობელი ისევ გაიხედა გარეთ და დაინახა ქართველების გროვა ინვალიდების სახლთან, ერთი მოხუცი გვითხრა, რომ აღარ შეუძლია აქ ყოფნა და ზემოთ აწეული ხელებით გავიდა გარეთ. ქართველები გაჩხრიკეს და გაუშვეს. შემდეგ გავიდა ერთ ახალგაზრდა ბიჭი, დაახლოვებით 17 წლის, მოსკოვიდან იყო ჩამოსული დეიდა მისის სანახავად, ისიც გაჩხრიკეს და როცა აღმოუჩინეს რუსეთის პასპორტი უთხრეს, რომ ეხლავე წათრეულიყო. შემდეგ დაიწყეს სახლების შემოვლა. როცა ქართველები გააგრძელეს მსვლელობა ცხინვალის ცენტრის მიმართულებით, ჩვენ ყველანი გამოვარდით გარეთ და ისევ დავიწყეთ ხანძრის ჩაქრობა, იმ დროისთვის უკვე იწვებოდა ერთ ოთახიანი ბინა მესამე სართულზე, იყო მისი ჩამონგრევის საშიშროება. ისევ დავბრუნდით სარდაფში. შვიდ საათზე ქართველები დაიწყეს უკან დახევა, ცაში გამოჩნდა ავიაცია. ჩვენ მივხვდით, რომ ეს იყვნენ რუსები. ქართველები ისე ჩქარობდნენ გაქცევას, რომ ადგილზე ტოვებდნენ ტყვიაწამალს... ღამე იყო შედარებით წყნარი, დღეც. ხალხი დაიწყო ქუჩებში გამოსვლა. მე გავიგე, რომ რვაში დაიწვა ბიძაშვილის სახლი. მოგვიანებით მოვიდნენ უშიშროების თანამშრომლები და შეგვატყობინეს, რომ იგეგმება საჰაერო იერიში და უნდა წავიდეთ. ისევ მოგვიწია სარდაფში დაბრუნება. საღამოს 9 საათზე მანდ ვიყავით. ვიღაცას ჰქონდა რაცია, და გვესმოდა როგორ ბარანკევიჩი ამბობდა, რომ ტანკების დიდი კოლონა მიემართება ქალაქის მიმართულებით... ჩვენ არ გვჯეროდა, სანამ არ მოგვესმა ტანკების ხმა, დაიწყო სროლა სახლების მიართულებით. შემდეგ წავიდნენ, სნაიპერები კი განლაგდნენ 5 სართულიანი შენობის სახურავზე. მე- 12 სკოლის უკან გაჩერდა ტანკი. სარდაფში ჩვენთან ერთად იყო 3 სპეცნაზელი, ავტომატების გარდა არაფერი არ ჰქონდათ, სნაიპერების ზუსტი ადგილის გაგება უნდოდათ. სნაიპერი ესროდა ყველას, ვინც გაბედავდა ქუჩაში გამოჩენას. ასე მოკლეს გიორგი ტადტეევი - ტამარა სიტნიკის შვილი, რმელიც წელს დაამთავრა სტავროპოლში სამედიცინო ინსტიტუტი. მოგვიანებით მოვიდა პლიევ ძიბა, რომელსაც ჰქონდა რპგ ( ტანკ სააწინაღმდეგო ყუმბარმტყორცნი) , ტანკის ასაფეთქებლად. ასობაში ჩვენი ბიჭები მოკლეს 2 სნაიპერი, ერთის გვამი ეგდო მე- 12 სკოლის წინ. იქვე იმალებოდა ტანკი, რომელიც დაბნელებას ელოდებოდა. მის დასახმარბლად ნიქოზიდან დაიძრა რამოდენიმე ტანკი. ამ დროს განმავლობაშიხორციელდებოდა სროლა... 9 საათს დაბნელდა და ჩვენ ისევ დავბრუნდით სარაფში, იქ უკვე 20 ვიყავით, სიბნლეში, სიცხეში და წყლის გარეშე. გაუჩერებლად ისროდნენ ქვემეხები, < გრადები>, ტანკები. მაშინ დედა ჩემი არაფერი იცოდა ჩემს შესახებ. 11 საათის შემდეგ სარდაფში მოვიდნენ რამოდენიმე ადამიანი და შეგვატყობინეს მოსალოდნელი საჰაერო იერიშის შესახებ, ასევე გვითხრეს, რომ უნდა წავიდეთ უსაფრთხო ადგილას - ბომბსაფარში. 12 საათზე მე და ზემა ხუბეჟოვა წავედით ბუნკერში. მთელი გზა იყო მოფენილი გვამებით, წაქცეული ხეებით, იწვებოდა სახლები. როცა მივედით სასტუმრო < ალან>-თან, ( სადაც იყო ბომბსაფარი), ვნახე, რომ მთელი ქალაქი იქ იყო შეკრებილი. ასიათ ხაბალოვა - ჩემი მეზობელი საკუთარ ზურგზე მოიყვანა დედა მისი, რომელიც 94 წლის იყო. მან მითხრა, რომ დედა ჩეი მეძებდა. დილით როცა გარეთ გამოვედით დავინახე ჩეჩნების შენაერთი, მათ მითხრეს, რომ აპირებ ქუჩების გაწმენდას იმისთვის, რომ ტანკები შესძლონ შემოსვლა. მე და ზემა ბეკოევა მათ გვყევით, ასე მივედით ისაკის ქუჩამდე, იქ საბავშვო ბაღთან დავინახეთ დამწვარი ტანკი, მის გვერდზე იყვნენ მოკლული ქართველების 5 გვამი. გეროევის და ჩკალოვის ქუჩების ჯვარედინზე ასევე იყო მოკლული ქართველის გვამი. ზემა იმიტომ გამომყვა, რომ ვიღაცამ უთხრა, რომ მისი მშობლების თვალწინ მოკლეს მისი ბიძასვილი - 17 წლის იყო. ისინი იჯდნენ ქარხანა < ემალპროვოდის> ბუნკერში და არც იცოდნენ, რომ მათი სახლი დაიწვა. ბიძაშვილი გამოვიდა ბუნკერიდან, ქართველებმა ადგილზევე მოკლეს. საბოლოოდ მივედით ჩემ სახლამდე, ჩავედი სარდაფში, ჩემებმა მომიყვეს საზარეი ამბავი. მე ავედი ჩემი ბინის სანახავად, აივნიდან დავინახე საშინელი სურათი. შანხაი იყო დაბომბილი, ტანკები დაცხრილეს მოხუცთა თავშესაფარი. მოხუცები იყვნენ სარდაფში და არავინ იყო მათი გამომყვანი.
იყო 10 აგვისტო, რუსები დაიწყეს ქალაქში შემოსვლა. ძალიან გაგვიხარდა. საღამოს მოვიდნენ ჩვენი ჯარისკაცები და გვითხრეს, რომ მოსალოდნელია ახალი საჰაერო იერიში და საჭიროა ევაკუაცია. ჩვენ წავედით < ალანში>, თან წამოვიღეთ მარტო საბუთები, გვითხრეს იქნება კოლონა, მოსახლეობის გასაყვანად. სასტუმროსთან იდგნენ სატვირთო მანქანები, როცა ვჯდებოდით, უცებ დაიწყო საჰაერო იერიში და ყველანი დავიფანტეთ. როცა იერიში დამთავრდა, უცბად ჩავჯექიოთ და კვერნეთის გზზით წავედით. ტბეთის გზით იყო საშიში. ცნობილია, რომ 8 აგვისტოს მტოლვილების კოლონა, რომელიც მიდიოდა ამ გზით იყო ცეცხლის ქვეშ მოიქცა. ჩემი მოსწავლე იყო სოფელ დმენისში, მან მითხრა, რომ გადარჩა მხოლოტ 15 ადამიანი, დანარჩენები დაცხრილეს, დაჭრილებს კლავდნენ. ხეტაგუროვო მიწასთან გაასწორეს, ასევე ტბეთი. ტბეთში განახორციელეს სისხლის ღვრა, კლავდნენ ქალებს, ბავშვებს და მოხუცებს. გეროევის ქუჩაზე მოკლეს პლიევი თამაზი, ის ომონში მსახურობდა. მან თავიანთებს ჩამორჩა და დაიმალა. ქართველების შორის იყვნენ ეგეთები, რომლებიც ოსურად ლაპარაკობდნენ, ერთმა დაიძახა „ სად ხართ !?„ , თამაზი იფიქრა, რომ მისები იყვნენ და საფარიდან გამოვიდა, ის ადგილზე მოკლეს, მერე მიუახლოვდნენ და თავში ესრილეს, ეს მოხდა ისაკის და გეროევის ქუჩების ჯვარედინზე. ვადიმ ცხოვრებოვის სახლში შევიდნენ, სარდაფში შეაგდეს ყუმბარა. ყველაფერი ეს იმაზე მეტყველობს, რომ ქართველების შორის იყვნენ მემიზნეები.